Cukrzyca, demencja i fentanyl. Rekordowa śmiertelność w USA na tle innych bogatych krajów

Mieszkańcy Stanów Zjednoczonych umierają znacznie częściej i wcześniej, niż obywatele innych państw wysoko rozwiniętych. Za miliony nadmiarowych zgonów odpowiadają nie tylko choroby serca, ale także narastający kryzys narkotykowy i nierówności społeczne.

Źródło: PAP

11.05.2026. 13:46

Cukrzyca, demencja i fentanyl. Rekordowa śmiertelność w USA na tle innych bogatych krajów

Najnowsze badania naukowców z Boston University wykazują, że w samym 2022 roku śmiertelność w USA była aż o 38 proc. wyższa niż w krajach o podobnym dochodzie.

13 milionów nadmiarowych zgonów

Analiza opublikowana na łamach „JAMA Network Open” obejmowała dane z lat 1999–2022. Naukowcy porównali sytuację w USA z 17 innymi krajami, takimi jak Kanada, Francja, Japonia czy Wielka Brytania. Wyniki są alarmujące: w badanym okresie w Stanach Zjednoczonych doszło do około 12,7 mln nadmiarowych zgonów.

Głównym winowajcą są choroby układu krążenia – choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie oraz udary. Choć przez lata statystyki w tym obszarze się poprawiały, po 2010 roku trend ten uległ gwałtownemu odwróceniu.

Zaraz za chorobami serca uplasowały się schorzenia metaboliczne, w tym cukrzyca i choroby nerek. Łącznie z chorobami kardiologicznymi odpowiadały one za ponad połowę nadmiarowej śmiertelności w 2022 roku. Wśród najstarszych Amerykanów (powyżej 85. roku życia) krytycznym problemem okazała się choroba Alzheimera oraz inne formy demencji.

Badacze wskazują również na przerażający wzrost zgonów związanych z substancjami psychoaktywnymi:

  • kryzys opioidowy: po 2013 roku, wraz z ekspansją fentanylu, liczba przedawkowań gwałtownie wzrosła.
  • skala problemu: w 2022 roku liczba zgonów z powodu zatruć narkotykami przekroczyła 130 tysięcy, co jest wynikiem wielokrotnie wyższym niż w Europie czy Japonii.
  • inne przyczyny: znacznie częściej niż w innych bogatych krajach Amerykanie giną w wyniku zabójstw, wypadków drogowych oraz chorób związanych z alkoholem.

Przyczyny społeczne ważniejsze niż medycyna?

Co ciekawe, problemem nie jest brak dostępu do nowoczesnych technologii medycznych. Jak zauważa dr Jacob Bor, główny autor badania: „Kraje mające podobny lub nawet gorszy dostęp do zaawansowanych technologii medycznych osiągają znacznie lepsze wyniki zdrowotne niż USA”.

Zdaniem ekspertów kluczową rolę odgrywają czynniki pozamedyczne:

  • ubóstwo i nierówności społeczne,
  • przewlekły stres wynikający z warunków życia,
  • niezdrowy styl życia i brak systemowych rozwiązań sprzyjających profilaktyce.

Dodatkowym ciosem była pandemia Covid-19, która w latach 2020–2022 odpowiadała za ok. jedną piątą nadmiarowych zgonów, pogłębiając dystans dzielący USA od reszty świata. Naukowcy apelują o natychmiastowe zmiany w polityce społecznej, bez których nawet najnowocześniejsze terapie nie powstrzymają fali przedwczesnych śmierci.

Pobierz aplikację Newsmax Polska:

Komentarze (0)