Aplikację Newsmax Polska można pobrać z Google Play i App Store.
Tran od dawna uchodzi za środek wspierający pracę mózgu, jednak nowe badania sugerują, że sprawa jest bardziej złożona. Naukowcy odkryli, że u osób z powtarzającymi się łagodnymi urazami głowy jeden z kluczowych kwasów omega-3 obecnych w oleju rybim — EPA — może zakłócać zdolność do regeneracji.
Źródło: Science Daily
29.04.2026. 06:07
Nowe badanie z Uniwersytetu Medycznego Karoliny Południowej w USA (MUSC) budzi wątpliwości, czy stosowanie suplementów zawierających tran, szczególnie u osób doświadczających powtarzających się łagodnych urazów mózgu, jest faktycznie wskazane. W artykule opublikowanym w czasopiśmie "Cell Reports" badacze wskazują, że te powszechnie stosowane suplementy, często promowane jako chroniące mózg, mogą w rzeczywistości utrudniać proces gojenia po urazie.
Badaniami na MUSC kierował neurobiolog prof. Onder Albayram. Jego zespół skupił się na procesach biologicznych związanych z naprawą naczyń krwionośnych w mózgu po urazach.
Zainteresowanie kwasami omega-3, głównymi składnikami oleju rybnego, szybko rośnie. Według Fortune Business Insights suplementy te pojawiają się już nie tylko w kapsułkach, ale także w napojach, zamiennikach nabiału i przekąskach.
Wzrost popularności nie dziwi Albayrama. "Suplementy tranowe są wszędzie, a ludzie przyjmują je z różnych powodów, często bez zrozumienia ich długoterminowych skutków" — powiedział.
"Z punktu widzenia neurologii wciąż nie wiemy, czy mózg wykazuje odporność czy wrażliwość na ten suplement. Dlatego nasze badanie jest pierwszym tego rodzaju w tej dziedzinie" - podkreślił.
Zespół odkrył zjawisko określane jako "zależna od kontekstu podatność metaboliczna". Mówiąc wprost oznacza to, że zmiany w sposobie wykorzystania energii przez komórki mogą ograniczać zdolność mózgu do regeneracji w określonych warunkach. Podatność ta wydaje się być związana z nagromadzeniem kwasu eikozapentaenowego (EPA), jednego z głównych kwasów omega-3 obecnych w tranie.
W modelach eksperymentalnych wyższe poziomy EPA w mózgu były powiązane ze słabszą regeneracją po urazie.
Albayram podkreślił, że nie wszystkie kwasy omega-3 działają tak samo. Kwas dokozaheksaenowy (DHA) jest dobrze znany z korzystnego wpływu na mózg i stanowi ważny składnik błon neuronów. EPA natomiast działa inaczej — w mniejszym stopniu wbudowuje się w struktury mózgu, a jego efekty zależą od czasu obecności i warunków biologicznych. Z tego powodu długoterminowy wpływ spożycia omega-3 na regenerację mózgu i adaptację naczyń krwionośnych pozostaje niejasny.
Aby lepiej zrozumieć te mechanizmy, badacze wykorzystali różne modele łączące dietę, funkcjonowanie mózgu i procesy gojenia. U myszy analizowali, jak długotrwałe stosowanie oleju rybnego wpływa na reakcję mózgu na powtarzające się lekkie uderzenia w głowę, koncentrując się na sygnałach związanych ze stabilnością i naprawą naczyń krwionośnych.
Badano także ludzkie komórki śródbłonka mikronaczyń mózgowych, które tworzą barierę między mózgiem a krwiobiegiem. W tych komórkach EPA — w przeciwieństwie do DHA — korelował z obniżoną zdolnością do regeneracji, co było zgodne z wynikami uzyskanymi w modelach zwierzęcych.
Zespół planuje kontynuować badania nad tym, jak EPA przemieszcza się w organizmie — w tym jak jest wchłaniany, transportowany i rozprowadzany. Szczególnie interesują ich mechanizmy kontrolujące ruch kwasów tłuszczowych.
"Ta publikacja to punkt wyjścia" — powiedział Albayram, dodając: "ale bardzo ważny. Otwiera nową dyskusję o żywieniu precyzyjnym w neuronauce i daje podstawy do zadawania lepszych, bardziej testowalnych pytań".
Najnowsze badania wykazały, że różnorodność to klucz do długowieczności. Naukowcy śledzili ponad 170 tys. osób przez 30 lat i odkryli, że ludzie, którzy wykonywali różne ćwiczenia fizyczne, zamiast większej ilości tych samych, żyli zdecydowanie dłużej.
06:48 1 dni temu28.04.2026.
Autor
Nauka gry na instrumencie. Wyjazd za granicę. Wyjście na kolację z przyjaciółmi. Wszystkie te czynności są przyjemne i dodają życiu smaku. Są one również jednymi z najskuteczniejszych sposobów na zwiększenie sprawności mózgu i zmniejszenie ryzyka choroby Alzheimera - wynika z nowego badania.
08:18 4 dni temu25.04.2026.
Autor
Drobne codzienne zmiany nawyków mogą mieć ogromne znaczenie dla zdrowia serca. Proste przyzwyczajenia mogą pomóc zmniejszyć ryzyko chorób serca – głównej przyczyny zgonów na całym świecie.
09:15 7 dni temu22.04.2026.
AutorPobierz aplikację Newsmax Polska:
Kierowca podejrzany o spowodowanie wypadku, w którym zginął poseł lewicy Łukasz Litewka wpłacił poręczenie majątkowe i opuścił we wtorek areszt. Jest objęty dozorem policji.
15:34 19 h temu28.04.2026.
Autor
Wołodymyr Zełenski zagroził nałożeniem sankcji na obywateli Izraela i izraelskie firmy kupujące zboże produkowane na terenach okupowanych przez Rosję.
16:45 18 h temu28.04.2026.
Autor
W 2024 roku wypadki drogowe pochłonęły życie 19 934 osób w 27 krajach Unii Europejskiej, co stanowi spadek o 2,2 proc. w porównaniu z rokiem 2023. Polska, choć ciągle jest w czołówce niechlubnego rankingu, w ciągu pięciu lat znacząco poprawiła swoje statystyki.
16:30 18 h temu28.04.2026.
Autor
Były szef NATO wezwał Wielką Brytanię i Francję do przewodzenia „nowemu europejskiemu NATO”, apelując o uniezależnienie się od USA.
11:59 1 dni temu27.04.2026.
Autor
Xavi Simons doznał poważnej kontuzji w meczu Tottenhamu z Wolverhampton. Holender zerwał więzadła krzyżowe i nie tylko straci resztę sezonu, ale także nie zagra na nadchodzących mistrzostwach świata.
12:07 1 dni temu27.04.2026.
Autor
Karol III i Kamila rozpoczęli wizytę w USA od uroczystej kolacji w Białym Domu. Najwięcej uwagi przyciągnął nietypowy deser, który miał symboliczne znaczenie.
10:09 1 h temu29.04.2026.
Autor
Liczący około 2200 lat rzymski wrak statku ujawnił sposób, w jaki starożytni żeglarze zabezpieczali swoje jednostki przed wodą podczas rejsów.
22:44 12 h temu28.04.2026.
Autor
Drukarnia w Finlandii wydaje Biblię na cały świat. Globalne kryzysy znacząco zwiększyły zapotrzebowanie na Pismo Święte – wskazuje fiński portal “yle”.
11:34 23 h temu28.04.2026.
Autor
Dodatek mąki ze świerszczy poprawia wartość odżywczą chleba, jednak pogarsza nieco jego ocenę sensoryczną. Tak wynika z badań przeprowadzonych wśród młodych kobiet. Jednak informacja o obecności owadów nie obniża oceny produktu, a w niektórych przypadkach może ją nawet podnosić.
09:36 1 dni temu28.04.2026.
Autor
Włochy i Hiszpania są najpopularniejszymi kierunkami zagranicznych wyjazdów na majówkę. Tak wynika z informacji przekazanych przez przedstawicieli branży turystycznej. W Polsce największą popularnością cieszy się Morze Bałtyckie.
08:06 1 dni temu28.04.2026.
Autor
Najnowsze badania wykazały, że różnorodność to klucz do długowieczności. Naukowcy śledzili ponad 170 tys. osób przez 30 lat i odkryli, że ludzie, którzy wykonywali różne ćwiczenia fizyczne, zamiast większej ilości tych samych, żyli zdecydowanie dłużej.
06:48 1 dni temu28.04.2026.
Autor
Holandia świętowała przez cały poniedziałek Koningsdag, czyli Dzień Króla. Urodziny Wilhelma-Aleksandra, będącego monarchą już 13 lat po raz kolejny zmieniły kraj w pomarańczowy uliczny festyn - z pchlimi targami, muzyką, łodziami na kanałach. Choć nie brakowało dyskusji o miejscu monarchii.
22:35 1 dni temu27.04.2026.
Autor
Nowy raport sugeruje, że fruktoza, czyli powszechny cukier występujący w wielu produktach spożywczych i napojach, jest o wiele bardziej szkodliwy niż dotąd przypuszczano. Wyniki najnowszych badań opublikowano w magazynie "Nature Metabolism".
07:32 2 dni temu27.04.2026.
Autor
Liczba noclegów rezerwowanych w Polsce poprzez platformy takie jak np. Airbnb i Booking rośnie prawie najszybciej w Unii Europejskiej – wynika z najnowszej publikacji Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Chociaż Polacy wciąż korzystają z nich rzadziej niż przeciętny Europejczyk.
09:41 3 dni temu26.04.2026.
Autor
