2200-letni rzymski wrak ujawnia sposób uszczelniania statków przez starożytnych żeglarzy

Wrak, nazwany Ilovik-Paržine 1, zatonął u wybrzeży Chorwacji i spoczywa w zatoce Paržine w pobliżu wyspy Ilovik. Datowany jest na połowę II wieku p.n.e. Naukowcy z Francji i Chorwacji zbadali warstwy ochronne kadłuba w badaniu opublikowanym w czasopiśmie "Frontiers in Materials".

Naukowcy badają unikalne powłoki ochronne kadłuba

Dzięki połączeniu analiz molekularnych z badaniami pyłków roślinnych w 10 próbkach pobranych z różnych części statku ustalono, że starożytne jednostki miały wodoodporne powłoki, które chroniły przed uszkodzeniami powodowanymi przez wodę morską oraz przed świdrakami okrętowymi (organizmami niszczącymi drewno).

Mimo ich znaczenia dla konstrukcji statków, materiały te były dotąd znacznie rzadziej badane niż same drewniane elementy. Nowe badania pozwoliły jednak lepiej zrozumieć, jak załogi dbały o swoje statki podczas długich rejsów przez Adriatyk.

Smoła sosnowa jako standard, ale jedna próbka zaskoczyła badaczy

Większość powłoki stanowiła smoła otrzymywana z podgrzewanej żywicy sosnowej, a analiza chemiczna potwierdziła sosnę jako źródło we wszystkich próbkach.

Jednak jedna próbka wyróżniała się na tle pozostałych.

"Pod względem chemicznym zaskoczeniem było odkrycie próbki składającej się ze smoły i wosku pszczelego, w przeciwieństwie do większości próbek zawierających wyłącznie smołę" — powiedziała współautorka badania Armelle Charrié w rozmowie z magazynem "Discover".

Ta mieszanka znana jest jako zopissa i była wcześniej opisywana przez Pliniusza Starszego - rzymskiego uczonego i pisarza - w jego "Historii naturalnej" jako materiał używany przez greckich budowniczych statków.

Dodatek wosku pszczelego sprawiał, że powłoka była bardziej elastyczna i łatwiejsza do nakładania po podgrzaniu — podkreślają badacze.

Statek najprawdopodobniej został zbudowany w pobliżu Brundisium, czyli dzisiejszego Brindisi w południowych Włoszech. W starożytności obszar ten miał silne powiązania z koloniami greckimi, co tłumaczy stosowanie podobnych technik.

Odkrycie rzuca nowe światło na techniki żeglarskie starożytnego Adriatyku

Pyłki roślin uwięzione w lepkich powłokach dostarczyły kluczowych wskazówek dotyczących miejsc, w których przeprowadzano naprawy.

Analiza mikroskopijnych ziaren pozwoliła określić typ roślinności występującej w pobliżu miejsc produkcji lub nakładania powłok.

Na większości starożytnych wraków takie powłoki zachowują się jedynie w postaci brązowego osadu.

„Są one częścią dziedzictwa materialnego, a ich badanie może dostarczyć wielu informacji — opowiadają pewną historię” — wyjaśniła Charrié.

Pobierz aplikację Newsmax Polska:

Aplikację Newsmax Polska można pobrać z Google Play i App Store.