Aplikację Newsmax Polska można pobrać z Google Play i App Store.
Szwajcarska Federalna Służba Wywiadu podjęła decyzję o odtajnieniu dokumentacji dotyczącej Josefa Mengelego, jednego z najokrutniejszych zbrodniarzy wojennych III Rzeszy. Trwają intensywne prace nad ustaleniem zasad dostępu do materiałów, które przez dziesięciolecia były poza zasięgiem badaczy.
Źródło: PAP
08.05.2026. 22:23
Otwarcie archiwów może rzucić nowe światło na powojenne losy Josefa Mengele – „Anioła Śmierci” z Auschwitz i jego domniemane powiązania ze Szwajcarią.
Federalna Służba Wywiadu oficjalnie potwierdziła, że przygotowuje się do udostępnienia dotychczas utajnionych dokumentów. Rzecznik instytucji, Christoph Gnaegi, przekazał Polskiej Agencji Prasowej, że służby dążą do otwarcia akt w najkrótszym możliwym terminie. Choć konkretna data i zakres wglądu nie zostały jeszcze sprecyzowane, obecnie trwają prace nad określeniem warunków dostępu.
Nowe wytyczne mają stać się standardem także przy rozpatrywaniu przyszłych wniosków o udostępnienie dokumentacji archiwalnej. Wszystkie osoby zainteresowane wglądem w dokumenty będą mogły składać wnioski za pośrednictwem Szwajcarskiego Federalnego Archiwum.
Decyzja o udostępnieniu akt to radykalna zmiana kursu szwajcarskich służb. Jak zauważył dziennik „Blick”, jeszcze w lutym 2026 roku wywiad odrzucał prośby o wgląd w dokumentację, powołując się na ochronę informacji wywiadowczych. Według medialnych doniesień, akta Mengelego miały pozostać utajnione aż do 2071 roku.
Przełom jest w dużej mierze zasługą historyka z Berna, Gerarda Wettsteina. Badacz, po początkowej odmowie ze strony Federalnej Służby Wywiadu, skierował sprawę na drogę sądową. Wywiad, we współpracy z Federalnym Archiwum, postanowił jednak uprzedzić wyrok sądu i dobrowolnie zapowiedział otwarcie zasobów. Działania te opierają się na uchwale Rady Federalnej z grudnia 2001 roku, która promuje bardziej liberalną politykę udostępniania archiwaliów o istotnym znaczeniu historycznym.
Josef Mengele zapisał się na kartach historii jako lekarz SS w niemieckim obozie koncentracyjnym i zagłady Auschwitz. To on decydował o życiu tysięcy ludzi podczas selekcji na rampie, wysyłając więźniów do komór gazowych lub do katorżniczej pracy. Mengele stał się symbolem bestialstwa ze względu na swoje pseudonaukowe eksperymenty medyczne, które przeprowadzał bez znieczulenia, szczególnie na bliźniętach i osobach z karłowatością.
Po klęsce III Rzeszy zbrodniarz zdołał uciec do Ameryki Południowej. Przez lata ukrywał się w Argentynie, Paragwaju i Brazylii, korzystając z sieci kontaktów sympatyków nazizmu. Zmarł w 1979 roku w Brazylii, nigdy nie odpowiadając za swoje czyny przed sądem.
Największe zainteresowanie historyków budzi hipoteza o powrocie Mengelego do Europy w latach 60. XX wieku. Istnieją przesłanki, że mógł on przebywać w Szwajcarii, a konkretnie w miejscowości Kloten w kantonie Zurych w 1961 roku.
Odświeżenie akt wywiadu może ostatecznie potwierdzić lub obalić te przypuszczenia oraz wyjaśnić, jak szerokie było wsparcie dla uchylającego się przed odpowiedzialnością niemieckiego zbrodniarza wojennego w państwach europejskich.
81 lat temu Niemcy podpisały kapitulację kończącą II wojnę światową w Europie. Zginęło w niej ponad 5 mln obywateli polskich. Niemiecki portal RND pisze, że żadne państwo na świecie nie zmierzyło się ze swoją winą tak szczerze jak Niemcy. "Skandaliczne słowa" – mówi europoseł Arkadiusz Mularczyk.
19:29 4 h temu08.05.2026.
Autor
Dzisiaj minął termin na składanie zgłoszeń do udziału w konkursie na pomnik poświęcony polskim ofiarom II wojny światowej oraz ofiarom niemieckiej okupacji w Polsce w latach 1939–1945, który ma stanąć w centrum Berlina. Zwycięzca ma być wybrany w grudniu.
17:21 2 dni temu06.05.2026.
Autor
Europoseł PiS – Arkadiusz Mularczyk po raz kolejny starł się na sali obrad z przedstawicielem niemieckiej Wolnej Partii Demokratycznej (FDP). Tematem sporu ponownie były kwestie funduszy unijnych i reparacji wojennych.
22:55 9 dni temu29.04.2026.
Autor
22 kwietnia 1945 roku doszło do tzw. wyzwolenia niemieckiego obozu koncentracyjnego Sachsenhausen. Zginęły tam tysiące osób z rąk nazistowskich i sowieckich. “Było to miejsce kaźni, miejsce zbrodni, jakich dokonywali Niemcy” – powiedział dla Newsmax Polska historyk dr Robert Derewenda.
08:21 16 dni temu22.04.2026.
AutorPobierz aplikację Newsmax Polska:
Prezydent Karol Nawrocki złożył do Senatu wniosek o przeprowadzenie referendum w sprawie unijnej polityki klimatycznej. Referendum miałoby odbyć się 27 września. Jak podkreśla, nie jest to propozycja przeciwko ochronie środowiska czy europejskiej wspólnocie.
11:38 1 dni temu07.05.2026.
Autor
Ministrowie spraw zagranicznych krajów UE nałożą w poniedziałek sankcje związane z bezprawnym wywożeniem ukraińskich dzieci z tymczasowo okupowanych terytoriów do Rosji – poinformowało w piątek PAP, powołując się na unijne źródła.
17:26 6 h temu08.05.2026.
Autor
ElectroMobility Poland zyska strategicznego partnera – tajwański koncern Foxconn wesprze budowę hubu elektromobilności i rozwój polskiego auta elektrycznego Izera, dostarczając technologię oraz platformę MIH.
12:06 1 dni temu07.05.2026.
Autor
Prawnicy Kancelarii Sejmu analizują wniosek Prokuratury Europejskiej (EPPO) o uchylenie immunitetu posła KO Wojciecha Króla – poinformowała Newsmax Polska Kancelaria Sejmu. To pierwszy taki wniosek wobec polskiego posła.
17:36 6 h temu08.05.2026.
Autor
Po sześciogodzinnej akcji udało się uwolnić dwóch zakładników, przetrzymywanych przez napastników w oddziale banku w Sinzig (Nadrednia-Palatynat). Zakładnicy są cali i zdrowi – potwierdziła policja. Nadal trwa obława na sprawców, którym udało się zbiec.
17:14 6 h temu08.05.2026.
Autor
Rodzinne spotkanie przy stole, zapach świątecznych potraw i nagle… pada kontrowersyjne (czytaj: prawicowe i populistyczne) hasło. Scenariusz znany wielu, ale naukowcy z Uniwersytetu w Siegen postanowili podejść do niego systemowo i wesprzeć się AI.
17:15 1 dni temu07.05.2026.
Autor
Pożar w Puszczy Solskiej objął już około 1500 hektarów lasu. To jednak wciąż znacznie mniej niż podczas największego pożaru w historii Polski.
16:45 1 dni temu07.05.2026.
Autor
Astronomowie z UNSW Sydney opracowali metodę, która umożliwia odkrywanie planet krążących wokół dwóch gwiazd. Dzięki analizie subtelnych zmian w zaćmieniach układów podwójnych wskazali 27 kandydatów na planety, które przypominają filmową Tatooine.
09:18 1 dni temu07.05.2026.
Autor
Starzenie się społeczeństwa w Polsce dostrzega już 61 proc. badanych – wynika z sondażu IBRiS dla „Rzeczpospolitej”. Najczęściej wskazywane oznaki to dłuższe kolejki do lekarzy, likwidacja szkół oraz ograniczanie połączeń komunikacyjnych z powodu braku pasażerów.
08:24 1 dni temu07.05.2026.
Autor
Problemy z ekstradycją mogą spowodować, że Niemiec, Christian Brueckner, podejrzany o zabójstwo Madeleine McCann, nie stanie przed sądem w Wielkiej Brytanii.
11:35 2 dni temu06.05.2026.
Autor
Sztuczna inteligencja nie puka do naszych drzwi. Ona już siedzi w firmach, szkołach, telefonach, redakcjach i urzędach. Zabierze nam pracę? Zrobi z nas głupców? Hubert Adamczyk, ekspert Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości rozwiewa te lęki, ale nie mówi, że będzie lekko, łatwo i przyjemnie.
06:24 2 dni temu06.05.2026.
Autor
Preparaty z GLP-1, takie jak Ozempic czy Wegovy, mogą stać się ważnym orężem w leczeniu choroby alkoholowej. Badanie kliniczne, opublikowane 2 maja w „The Lancet” dowodzi, że semaglutyd znacząco redukuje liczbę dni intensywnego spożywania alkoholu u pacjentów zmagających się z tym nałogiem.
20:03 3 dni temu05.05.2026.
Autor
Nawet niewielka porcja chipsów ziemniaczanych dziennie może zwiększyć ryzyko demencji – wynika z najnowszych badań. To kolejne obserwacje wskazujące na szkodliwe działanie żywności wysokoprzetworzonej. Wcześniej wykazano, że zwiększa ona ryzyko otyłości, cukrzycy, czy też depresji i zaburzeń snu.
14:04 3 dni temu05.05.2026.
Autor
Po raz piąty Polak jest autorem zdjęcia dnia NASA. Marcin Rosadziński sfotografował Oriona nad wulkanem Teide na Wyspach Kanaryjskich.
12:22 3 dni temu05.05.2026.
Autor
Komentarze (0)