Najważniejsze tematy

Wojna w Ukrainie Wojna na Bliskim Wschodzie Wybór Redaktora

ŚWIAT

Chiny w roli cichego mediatora. Jak Pekin wpływa na Iran

“Presja ze strony Pekinu prawdopodobnie była kluczowym czynnikiem, który skłonił Teheran do zaakceptowania zawieszenia broni” – powiedział dla Newsmax Polska Łukasz Kobierski z Instytutu Nowa Eurupa.

Foto: AP Photo/Alex Brandon

Ekspert skomentował w ten sposób pojawiające się informacje, że Chiny stały się nieoficjalnym mediatorem ws. zakończenia wojny na Bliskim Wschodzie.

“Chiny jako mocarstwo globalne, chcą mieć rękę na pulsie w kwestiach międzynarodowych. Presja ze strony Pekinu prawdopodobnie była kluczowym czynnikiem, który skłonił Teheran do zaakceptowania zawieszenia broni” – powiedział Łukasz Kobierski dla Newsmax Polska.

Dyplomacja w tle

W przypadku wojny z Iranem Pekin nie jest oficjalnym mediatorem, ale wszystkie strony – w tym Waszyngton i Teheran – twierdzą, że odegrał ważną rolę w próbach deeskalacji konfliktu.

Eksperci wskazują, że strategie dyplomatyczne Pekinu w wielu konfliktach wyglądały podobnie, ale odnosiły różne skutki.

Tym razem bliskie powiązania gospodarcze i polityczne Pekinu z Teheranem w wojnie z Iranem dały Chinom wyjątkową pozycję. Konflikt szkodzi bowiem globalnym dostawom energii, zwłaszcza w Azji. A na to chińska gospodarka nie może sobie pozwolić.

Argument gospodarczy

Pekin, największy nabywca objętej sankcjami irańskiej ropy naftowej, miał wykorzystać swoją pozycję do nakłonienia Iranu do powrotu do negocjacji w Pakistanie. ChRL nie potwierdziła jednak tej wersji.

Jak zauważył Kobierski, “Chiny, według doniesień medialnych, złożyły nieoficjalną ofertę przejęcia od Iranu wzbogaconego uranu”.

“Celem propozycji jest deeskalacja napięcia oraz ułatwienie negocjacji nuklearnych. Chiny to największy odbiorca irańskiej ropy (około 90 proc.), więc mają lewar w stosunku do Iranu” – ocenił ekspert.

Zwrócił też uwagę, że Chiny “mimo roli cichego mediatora”, współpracują z Teheranem w kwestiach strategicznych.

“Pojawiają się raporty m.in. o wsparciu zdjęciami satelitarnymi baz amerykańskich, które firmy chińskie dostarczały Iranowi. Amerykański wywiad poinformował w kwietniu, że Chiny przygotowują się do dostarczenia Iranowi nowych systemów obrony powietrznej w ciągu najbliższych kilku tygodni” – zaznaczył Kobierski.

Działalność dyplomatyczna Pekinu

Po rozpoczęciu wojny w Iranie 28 lutego chiński minister spraw zagranicznych Wang Yi rozmawiał z przedstawicielami m.in. Izraela, Arabii Saudyjskiej, Bahrajnu i Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Według MSZ do połowy kwietnia odbył 30 rozmów telefonicznych z różnymi stronami na temat wojny.

Wang gościł również swojego odpowiednika z Pakistanu, który pełnił rolę głównego mediatora w ostatnich rozmowach. Wśród rozmów było wezwanie do zakończenia działań wojennych i ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz.

Prezydent Chin Xi Jinping ostrzegł w zeszłym tygodniu przed „cofaniem się świata do prawa dżungli”. W ostatnich dniach wezwał do ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz.

“Pekin systematycznie buduje narrację, w której USA są postrzegane jako agresywne państwo eskalują konflikty, podczas gdy Chiny to ‘racjonalna siła pokoju’, skupiająca się na współpracy gospodarczej” – ocenił ekspert z Instytutu Nowa Europa.

Na jakim etapie są negocjajce z Iranem?

Iran niemal całkowicie blokuje obecnie ruch przez cieśninę Ormuz. USA prowadzą własną blokadę irańskich portów. W tym tygodniu informowano o kolejnych atakach wojsk irańskich na statki przechodzące przez Ormuz. W ostatnich dniach marynarka Stanów Zjednoczonych zatrzymała też kilka irańskich jednostek handlowych.

Oba państwa oskarżają drugą stronę o naruszanie obowiązującego od dwóch tygodni zawieszenia broni.

We wtorek prezydent USA Donald Trump bezterminowo przedłużył rozejm, deklarując, że daje w ten sposób czas Teheranowi na przedstawienie własnej propozycji pokojowej.

Nie jest jasne, czy dojdzie do zapowiadanej wcześniej drugiej tury negocjacji pokojowych, w których pośredniczy Pakistan.

Porozumienie kończące wojnę miałoby dotyczyć m.in. irańskiego programu nuklearnego. Prezydent USA, Donald Trump kilkakrotnie deklarował, że doszedł w tej sprawie do porozumienia z Iranem, czemu zaprzeczały sygnały płynące z Teheranu.

Czytaj więcej

To kluczowe miejsce dla geopolityki. Ruszyły manewry na Morzu Południowochińskim

ŚWIAT

To kluczowe miejsce dla geopolityki. Ruszyły manewry na Morzu Południowochińskim

Pod kryptonimem "Balikatan", co w języku tagalskim oznacza "ramię w ramię", rozpoczęły się jedne z największych wspólnych manewrów sił zbrojnych Filipin i USA. Odbędą się one w czasie rosnących napięć w regionie Morza Południowochińskiego.

12:21 5 dni temu20.04.2026.