Listy Fryderyka Wielkiego ujawniają kulisy szpiegostwa. Kim naprawdę był jego kamerdyner?

Michael Gabriel Fredersdorfem urodził się w małym miasteczku Gartz nad Odrą i był synem miejscowego muzyka. Sam kształcił się na muzyka wojskowego. To właśnie dzięki muzyce przyszły kamerdyner wkupił się w łaski dziedzica pruskiej korony. Młody Fryderyk, na skutek konfliktu z ojcem, został uwięziony w twierdzy kostrzyńskiej, gdzie czas, grając na flecie, umilał mu właśnie Fredersdorf.

Później Fryderyk został oddelegowany przez ojca do pałacu Rheinsberg, aby sprawdzić się jako oficer i przyszły regent; Fredersdorf podążył za nim. Początkowo służył tam jako lokaj, a później jako kamerdyner. Baron von Bielfeld, pochodzący z okolic Rheinsbergu, pisał o 31-letnim wówczas Fredersdorfie w 1739 roku: "Pierwszy kamerdyner następcy tronu, Herr Fredersdorf, to wysoki i przystojny mężczyzna, niepozbawiony dowcipu i wyrafinowania; jest uprzejmy, zręczny i wszechstronny, zawsze dbający o własne korzyści finansowe, a czasem nieco pretensjonalny. Wierzę, że pewnego dnia odegra znaczącą rolę".

Przepowiednia ta okazała się trafna: gdy Fryderyk II został królem Prus w 1740 roku, Fredersdorf awansował na stanowisko "tajnego szambelana" (administratora dóbr) młodego króla. Ten ważny awans świadczył o dużym zaufaniu, jakim król darzył swojego pracownika. Zadowolenie Fryderyka II z Fredersdorfa potwierdza podarunek w postaci majątku Zernickow niedaleko Rheinsbergu (Brandenburgia), mimo że Fryderyk generalnie nie tolerował przechodzenia majątków w ręce mieszczan. Historycy dość jasno przecinają domysły – była to współpraca bez erotycznych podtekstów (Fryderyk II był homoseksualistą); za wiedzą króla Fredersdorf poślubił w 1753 roku córkę bogatego mieszczanina z Poczdamu.

Jako szambelan i zarządca dóbr królewskich Fredersdorf dbał o to, aby osobisty skarbiec króla był zawsze dobrze zaopatrzony, troszczył się o utrzymanie królewskich pałaców i ogrodów, a także o to, by piwnice i spiżarnie były pełne.

Jednak współpraca między Fryderykiem II a szambelanem nie polegała jedynie na sprawnym zarządzaniu dobrami. Korespondencja ujawnia, że Fredersdorf organizował również dla niego działania szpiegowskie przeciwko Austrii i Saksonii. Za 3 tys. talarów miał uzyskać tajny kod austriackiego posła w Berlinie dla króla Prus. Fryderyk Wielki polecał Fredersdorfowi, aby był bardzo dyskretny i bynajmniej nie skąpy w opłacaniu szpiegów.

Fryderyk II Wielki był jednym z głównych architektów rozbiorów Polski i aktywnie prowadził działania szpiegowskie przeciwko Rzeczypospolitej, wykorzystując słabość polskiej szlachty i podatność na przekupstwo.

Fryderyk II uważał, że za pieniądze można w Polsce zdziałać wszystko, dlatego pruska siatka szpiegowska skupiała się na przekupywaniu polskich dygnitarzy i szlachty, aby zdobywać informacje o ruchach wojsk i planach politycznych. Szpiedzy pruscy działali na rzecz destabilizacji państwa polskiego, co ułatwiało Prusom aneksję ziem (m.in. Pomorza i Śląska).

Na działalność zagranicznych szpiegów zwracał uwagę m.in. Staszic w „Przestrogach dla Polski”, wskazując na niebezpieczeństwo płynące z istnienia jurgieltników, którzy za pieniądze Piotra Wielkiego czy Fryderyka II działali na szkodę kraju.

Czytaj więcej

MAGAZYN

Arka Noego istniała naprawdę? Nowe badania archeologów

Grupa badawcza Noah's Ark Scans ujawniła wyniki badań prowadzonych na górze Ararat w Turcji. Mogą one wskazywać na to, że Arka Noego istniała naprawdę. Chodzi o strukturę i skład skał.

08:57 1 dni temu20.04.2026.

Autor

Pobierz aplikację Newsmax Polska:

Aplikację Newsmax Polska można pobrać z Google Play i App Store.