Kopernikit – nowy minerał prosto z kosmosu, odkryty przez naukowców z Uniwersytetu Śląskiego

Odkrywcami kopernikitu są profesorowie z Uniwersytetu Śląskiego - Evgeny i Irina Galuskinowie, którzy nazywają siebie “łowcami” minerałów.

Kopernikit – mikroskopijny minerał z głębi kosmosu

Kopernikit przybył na Ziemię razem z meteorytem Morasko, który mniej więcej pięć tysięcy lat temu spadł na terenie dzisiejszej Wielkopolski.

Kosmiczna skała po wejściu w atmosferę rozbiła się na drobniejsze części. Pierwszy z tych fragmentów - o wadze ok 80 kg - odkryto w 1914 roku. Przez wiele lat badań naukowcom udało się znaleźć w meteorycie kilka minerałów: moraskoit, czochralskit, kryzait i najnowszy – kopernikit - oficjalnie zatwierdzony na początku tego roku przez Komisję Nowych Minerałów, Nomenklatury i Klasyfikacji przy Międzynarodowej Asocjacji Mineralogicznej (CNMNC-IMA).

Jak odkrywa się nowe minerały? Żmudna praca naukowców

Odkrycie nowego minerału nie jest proste i przypomina żmudną pracę poszukiwaczy złota, którzy z chirurgiczną precyzją i cierpliwością przeczesują dno potoku wypatrując okazałego samorodka. Kopernikit pod względem wielkości jest bardzo skromnym okazem, bo ma zaledwie... 0,3 mm średnicy. I nic dziwnego, w końcu nowe minerały to tak naprawdę mikroskopijne ziarenka, ukryte wewnątrz skał.

Naukowcy nie mają wątpliwości, że kopernikit jest minerałem kosmicznym i wysokotemperaturowym, nie powstał na Ziemi podczas wejścia asteroidy w atmosferę ani też w wyniku późniejszych procesów wietrzenia. Najprawdopodobniej został stworzony w pasie asteroid, wskutek potężnych zderzeń, którym towarzyszyła ekstremalnie wysoka temperatura.

Evgeny i Irina Galuskinowie, “postawili kropkę nad i" jeśli chodzi o proces odkrywania kopernikitu. Przed nimi liczne badania, przez wiele lat prowadzili inni naukowcy z różnych uczelni, m.in. nieżyjący już profesorowie Ryszard Kryza, Łukasz Karwowski oraz prof. Andrzej Muszyński z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, który zwrócił się do małżeństwa Galuskinów z prośbą o analizę próbek. Badania nad kopernikitem prowadzili też prof. Joachim Kusz i dr Maria Książek z Uniwersytetu Śląskiego oraz dr Grzegorz Zieliński z Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego.

Dlaczego kopernikit?

Nadawanie nazw nowoodkrytym minerałom nie jest w cale takie proste. Przede wszystkim trzeba przestrzegać kilku ważnych reguł: nazwa powinna pochodzić od nazwiska sławnego naukowca, cech fizycznych minerału lub miejsca znalezienia. Przedstawione przez odkrywców propozycje są wnikliwie analizowane przez specjalną komisję.

W przypadku kopernikitu komisja wydała zgodę niemal jednogłośnie. Nazwa oczywiście jest hołdem dla Mikołaja Kopernika, ma też podkreślać wkład polskich naukowców w badania nad Wszechświatem.

Cały proces – od odkrycia nowego minerału do publikacji naukowej – trwał dwa lata.

Od badań podstawowych do przyszłych technologii

Odkrycie nowego minerału zawsze niesie za sobą nadzieje na praktyczne zastosowanie go w życiu codziennym. Przykładem może być m.in. vorlanit – opisany zaledwie kilka lat temu uranowy minerał, który bardzo szybko wzbudził zainteresowanie naukowców pracujących nad nową generacją ogniw fotowoltaicznych.

Pochodzący z meteorytu Morasko kryzait może znaleźć zastosowanie np. w produkcji baterii elektrycznych. Również kopernikit może w przyszłości znaleźć praktyczne zastosowania, a granica między nauką podstawową a technologią coraz szybciej się zaciera.

Na świecie znanych jest obecnie ok. 6300 minerałów. Do tej pory na terenie Moraska znaleziono już kilka ton kosmicznej materii.

Pobierz aplikację Newsmax Polska:

Aplikację Newsmax Polska można pobrać z Google Play i App Store.