Dezinformacja ws. grobu weterana spod Monte Cassino. 82. rocznica zdobycia masywu we Włoszech

18 maja 1944 roku po zaciętych walkach Drugi Korpus Polski dowodzony przez gen. Władysława Andersa zdobył masyw Monte Cassino wraz ze znajdującym się tam klasztorem Benedyktynów w centralnych Włoszech.

Tuż przed 82. rocznicą bitwy na platformach społecznościowych pojawiły się fałszywe informacje, według których znajdujący się na Cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu grób polskiego żołnierza spod Monte Cassino, Antoniego Niewęgłowskiego, został przeznaczony do likwidacji. Na jego miejscu miałby rzekomo zostać pochowany obywatel Ukrainy.

Do dezinformujących wpisów autorzy załączali zdjęcie grobu, z przyklejoną do niego kartką: „Uwaga: grób przeznaczony do likwidacji z powodu wygaśnięcia uprawnień”. Jeden z takich wpisów zgromadził na portalu X ponad 121 tys. wyświetleń.

Francuska agencja AFP ustaliła, że zdjęcie zostało opublikowane 6 października 2017 r. na facebookowym profilu „Mogiłę pradziada ocal od zapomnienia”. Jeszcze tego samego dnia ówczesny prezydent Wrocławia Rafał Dutkiewicz poinformował na portalu X (wówczas Twitter), że obejmie ten grób opieką.

Rok później, 22 listopada 2018 roku, uchwalona została ustawa o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski, na podstawie której IPN prowadzi ewidencję tych grobów. Również grób Antoniego Niewęgłowskiego znajduje się dziś w tej ewidencji. Z Biuletynu Informacji Publicznej IPN można wyczytać, że grób znajduje się na Cmentarzu Grabiszyńskim na polu 19, pod numerem 136/16. Z art. 7 ustawy o grobach weteranów wynika również, że Instytut może ponosić m.in. koszty budowy i utrzymania takich grobów.

Dodatkowo, według informacji dostępnych na stronie internetowej IPN we Wrocławiu, grób Niewęgłowskiego na cmentarzu Grabiszyńskim został odnowiony i poświęcony 17 maja 2022 r. Fałszywe informacje na jego temat pojawiały się już w 2024 roku. Wrocławski IPN dementował wtedy doniesienia o likwidacji grobu, przypominając, że został on odnowiony i opłacony na 10 lat.

Antoni Niewęgłowski brał udział w walkach o Monte Cassino jako żołnierz 3. plutonu 3. szwadronu 1. Pułku Ułanów Krechowieckich, w ramach 2. Warszawskiej Brygady Pancernej. Przeszedł cały szlak bojowy tej jednostki, awansując międzyczasie ze stopnia plutonowego do wachmistrza. Został odznaczony m.in. Brązowym Krzyżem Zasługi z Mieczami. W 1947 roku powrócił do Polski. Zamieszkał we Wrocławiu, gdzie zmarł 11 lutego 1956 r.

Uroczystości zw. z Monte Cassino

W poniedziałek prezydent Karol Nawrocki wraz z małżonką wezmą udział w uroczystościach upamiętniających 82. rocznicę bitwy o Monte Cassino. Tego samego dnia

17 maja w mieście Cassino odbył się bieg szlakiem historycznym w stronę szczytu. W obchodach rocznicowych wzięli udział Anna Maria Andersa, córka gen. Władysława Andersa, a także burmistrz miasta Enzo Salera oraz polscy i włoscy żołnierze, harcerze i mieszkańcy.

W niedzielę uroczystości odbyły się też we włoskiej miejscowości Acquafondata, przez którą przebiegał jeden z głównych szlaków zaopatrzeniowych, nazywany „Drogą do Piekieł”. Utworzono tam jeden z polowych cmentarzy, gdzie chowano głównie żołnierzy 5. Kresowej Dywizji Piechoty i 4. Pułku Pancernego „Skorpion”. Drugi taki cmentarz znajdował się w pobliskim San Vittore del Lazio.

kombatanci.gov.pl

Oddano hołd poległym przy pomniku 2. Korpusu Polskiego oraz przy włoskim memoriale „Poległym na wszystkich frontach”. Główna część obchodów odbyła się przy miejscu pierwotnego pochówku żołnierzy, a poprzedziła ją msza w ich intencji. W obchodach wzięli udział m.in. szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych – minister Lech Parell, weteran – major Władysław Dąbrowski, była ambasador RP w Rzymie – Anna Maria Anders, a także lokalne władze i mieszkańcy.

Uroczyste obchody odbyły się też w miejscowosci Piedimonte San Germano, gdzie uczczono pamięć poległych żołnierzy, składając wieńce. Oddano hołd m.in. przy włoskim pomniku poświęconym żołnierzom oraz przy Pomniku 6. Pułku Pancernego im. Dzieci Lwowskich. Odsłonięto też medalion z wizerunkiem odznaki 12. Pułku Ułanów Podolskich.

kombatanci.gov.pl

Walki i triumf

Instytut Pamięci Narodowej przypomina, że 18 maja 1944 roku “żołnierze gen. Andersa zatknęli biało-czerwoną flagę nad gruzami klasztoru na Monte Cassino”. Miejsce to w czasie II wojny światowej było kluczową niemiecką pozycją obronną na tzw. linii Gustawa. Miała ona uniemożliwić aliantom zdobycie Rzymu. Jak oceniono, zdobycie masywu było więc “kluczowe dla dalszej alianckiej ofensywy we Włoszech”.
„Miałem wtedy 18-19 lat i byłem młodym, rozpieszczonym chłopcem, którego powitała atmosfera śmierci. (...) Tutaj nie było kwiatów, ale konary drzew i rozkładające się trupy żołnierzy różnej narodowości. Ten widok pozostał mi na całe życie. W dolinie była łąka usłana czerwonymi makami, lecz na wzgórzach rządziła śmierć” – wspominał mjr Romuald Lipiński z 2 Korpusu Polskiego, cytowany przez IPN.

Pierwsze natarcie Polaków rozpoczęło się w nocy 12 maja, jednak silnie ufortyfikowane niemieckie pozycje okazały się zbyt trudne do sforsowania i wojska poniosły ciężkie straty, zmuszone do odwrotu na pozycje wyjściowe. Oddziały gen. Andersa kontynuowały jednak walkę. W następnych dniach opanowały m.in. „Widmo” oraz wzgórza „593” i „569”, przełamując niemiecką obronę. Równocześnie postępy odniosły także inne formacje alianckie, a zagrożeni okrążeniem Niemcy w nocy z 17 na 18 maja 1944 roku opuścili klasztor. Jak wskazuje IPN, “w następnych dniach usuwano niedobitki niemieckich oddziałów z okolic klasztoru, wyzwolono też kilka miejscowości”. Droga do Rzymu była więc już otwarta.

“W ciągu kilkunastu dni walk 2. Korpus Polski poniósł ciężkie straty. Zginęło 923 polskich żołnierzy, 2931 zostało rannych, a 345 uznano za zaginionych” – zaznaczono.

W 1945 roku na Monte Cassino otwarto Polski Cmentarz Wojenny, na którym pochowanych jest – według różnych źródeł – od ok. 1050 do ponad 1070 żołnierzy Drugiego Korpusu Polskiego. W 1970 r. na Monte Cassino pochowano zmarłego w Londynie gen. Władysława Andersa.

Dowodzący 15. Grupą Armii gen. Harold Alexander ocenił polski triumf: “Był to wielki dzień sławy dla Polski, kiedy zdobyliście tę warowną fortecę, którą sami Niemcy uważali za niemożliwą do zdobycia (...). Żołnierze 2. Korpusu Polskiego! Jeżeliby mi dano do wyboru pomiędzy jakimikolwiek żołnierzami, których chciałbym mieć pod swoim dowództwem, wybrałbym was, Polaków”.
Kilka dni później wojska alianckie przełamały Linię Gustawa na całym odcinku frontu, pokonując jeden z najważniejszych elementów niemieckich umocnień. 4 czerwca 1944 roku oddziały amerykańskie weszły do Rzymu.

Komentarze (0)